22-6-2026
Het idee voor de zesdelige docuserie ontstond door krantenberichten die de filmmakers lazen. “We zijn gefascineerd door hoe mensen omgaan met de natuur,” zegt Anne van Riel de Wildt. “Steeds vaker zagen we nieuwsberichten over de waterkwaliteit: over klimaatverandering, PFAS, de zuivering die steeds complexer wordt. Schoon drinkwater leek een actueel onderwerp dat aandacht nodig heeft. We dachten: hier is iets interessants aan de hand.”
De relatie tussen mens en de rivier bleek gelaagd. Sabine Eijkholt: “We vertoeven er graag, maar drinken er ook uit. Veel mensen weten dat niet. Ik was me daar in ieder geval niet zo van bewust."
Anne van Riel de Wildt (links) en Sabine Eijkholt (rechts) van Moiety Film
Meekijken
Omroep Gelderland, Omroep Brabant en L1 (de regionale omroep voor Limburg) hadden interesse en financierden de serie, samen met het Cultuurfonds, de Provincie Zuid-Holland en RIWA-Maas. Van Riel de Wildt: “We hebben een enorme doelgroep, want bij miljoenen mensen komt Maaswater uit de kraan.”
De serie brengt de schoonheid van de rivier in beeld, de planten en dieren die erin en omheen leven, maar ook de gevaren: schadelijke lozingen van bedrijven, medicijnresten en pesticiden die het water vervuilen. De Maas komt zelf als verteller aan het woord om de rivier dichterbij te brengen. Er zijn geen interviews, wel mensen die aan het werk zijn in en rond de Maas. “We hebben bewust niet te veel uitgelegd. Het is meekijken en voelen.”
Bekommeren om de Maas
“Met grote verwondering” keken de makers naar de waterbeheerders, vrijwilligers en andere waterprofessionals, vertelt Eijkholt. “Het grote netwerk van mensen die zich bekommeren om de Maas, die het water monitoren, dieren helpen. Zo staan in de laatste aflevering een paar hele stoere binken zwaar ontroerd te kijken naar aaltjes die proberen die rivier op te zwemmen.”
Haar compagnon voegt eraan toe: “We zagen enorm veel bevlogen mensen. Een rivier die het waard is om voor te vechten.”
Vreemde cyclus
Fascinerend vonden ze ook de infrastructuur en techniek rondom de waterzuivering: alle gebouwen, innamepunten, machines, laboratoria. Zo komt de zogenoemde waterkathedraal, de zuiveringsinstallatie van Evides, in beeld. “Die monumenten laten zien dat de mens vol zelfvertrouwen is,” licht Van Riel de Wildt toe. “Wij kunnen dit. De mens is een nieuwsgierig en slim wezen. Maar als je gaat nadenken over wat er allemaal moet gebeuren om water uit een rivier geschikt te maken om te drinken, heeft dat ook iets heel geks. Er zijn heel veel toeters en bellen, veel techniek nodig om drinkwater te maken.”
Eijkholt reageert: “Het is best wel absurd: eerst vervuilen we de rivier en vervolgens moeten we enorm veel doen om het weer schoon te maken. En dan gaan we het water weer vervuilen. Het is een hele vreemde cyclus.”
In haar omgeving hoorde ze vaak: maar het water is toch hartstikke opgeknapt? In de jaren zeventig, tachtig was de vervuiling in de rivieren veel zichtbaarder met bruine drab en dode vissen. “Ja, er is een enorme opruimactie en natuurbeheer op gang gekomen, maar tegelijkertijd hebben de klimaatverandering en al die chemische stoffen een gigantische impact op het leven in de rivier.”
Still uit de serie Ik ben de Maas
Ernstige vervuiling
Tijdens het filmen kwam een ernstige verontreiniging in de Maas aan het licht: het bestrijdingsmiddel propamocarb. Drinkwaterbedrijven moesten maandenlang de inname van Maaswater staken. In de serie loopt de spanning op wanneer een medewerker van Rijkswaterstaat met collega’s van de Waalse organisatie belt en het crisisteam van drinkwaterbedrijf WML bijeenkomt. Na heel wat speurwerk bleek de lozing afkomstig van een aardappelteler in Wallonië.
Door het incident kregen de filmmakers en dus de kijkers ook wat mee over wat er gebeurt in het geval van een schadelijke lozing in het buitenland. “We zagen hoe complex die internationale samenwerking is,” legt Van Riel de Wildt uit. “Om uit te vinden waar het vandaan komt, maar ook omdat twee landen, twee culturen, moeten samenwerken, terwijl ze anders denken, andere prioriteiten hebben. Voor de Nederlandse zijde was het heel erg belangrijk dat er iets gebeurde, maar het duurde behoorlijk lang.”
Positieve reacties
Al met al werkten ze zo’n twee jaar aan de serie. Van Riel de Wildt: “We moesten eerst het vertrouwen winnen, aan tafel komen bij de drinkwaterbedrijven en organisaties.”
Tijdens de première in een bioscoopsetting in Boxmeer toonden ze de eerste twee afleveringen aan de mensen die hadden meegewerkt, de omroepen en andere geïnteresseerden. “Toen hebben we daar met z’n allen gekeken in een bomvol zaaltje. De respons was echt mega positief. Op televisie werd de serie ook heel goed bekeken.”
Korte film
Op basis van de serie werken de filmmakers nu aan een film van ongeveer 50 minuten en een minifilm van circa 7 minuten. Die kunnen vertoond worden op congressen, een filmfestival of online om vervolgens meer impact te maken.
Moiety Film vertelt verhalen die de kijker niet alleen meenemen, maar ook uitnodigen tot reflectie. Eijkholt: “Als je beseft hoe belangrijk zo’n rivier is, hoeveel er in en omheen leeft en hoeveel mensen zich ervoor inzetten, kijk je anders. Ook als je weet dat drinkwaterbedrijven er dagelijks miljoenen liters water uit innemen en zuiveren. Dan fiets je er niet meer achteloos langs.”
--
Bekijk de zesdelige serie ‘Ik ben de Maas’ online. De serie is van januari tot maart uitgezonden door Omroep Gelderland, Omroep Brabant, L1, Omroep West en Omroep Rijnmond.
Moiety Film uit Nijmegen maakt maatschappelijk relevante documentaires, series en films in opdracht.
Tekst door Thessa Lageman, tekstbureau Onder Woorden