Alle informatie over de kwaliteit van het Maaswater eenvoudig zichtbaar op één platform. Dat willen de partners van de Schone Maaswaterketen graag bereiken om de waterkwaliteit te verbeteren.

Op dit moment hebben alle organisaties en bedrijven die zich bezighouden met de waterkwaliteit in Nederland hun eigen digitale systemen. Ook verzamelen ze allemaal weer andere informatie en hanteren ze andere normen, legt Stijn Schmitz uit, dataspecialist en adviseur bij Rijkswaterstaat. Sinds kort maakt hij ook deel uit van de werkgroep datamanagement van de Schone Maaswaterketen (SMWK).

Data opvragen 
De partners van de SMWK gebruiken allemaal eigen systemen en verzamelen andere informatie: de waterschappen, drinkwaterbedrijven, Rijkswaterstaat, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en RIWA-Maas. Schmitz: “Bij Rijkswaterstaat hebben we bijvoorbeeld de waterstanden realtime.” De gegevens worden dan vrijwel direct na de meting automatisch doorgestuurd en zichtbaar gemaakt, zonder handmatige tussenstappen. “Maar dat geldt niet voor de PFAS-metingen. En als je verder dan twee weken terug wil kijken, moet je allerlei gespecialiseerde, tijdrovende handelingen uitvoeren.” Zijn team bij Rijkswaterstaat houdt zich bezig met de monitoring van de snelwegen, vaarwegen en het watersysteem, waar zowel de waterkwantiteit als -kwaliteit onder vallen.

Wanneer Rijkswaterstaat bij een meetpunt een verhoogde waarde meet van een schadelijke stof en wil achterhalen waar de lozing vandaan komt, zijn gegevens van het waterschap nodig, legt Schmitz uit. “Maar die data hebben we niet. Die kunnen we opvragen, maar dan moet je wel weten bij welk contactpersoon je moet zijn. En die is soms ook op vakantie. Het zou veel efficiënter zijn als we onze data gewoon aan elkaar konden koppelen.”

Illustratie door JAM Visual.

Transparant en snel
De partners van de SMWK zijn het er daarom over eens dat er een platform of dashboard moet komen waarop de data van alle deelnemende organisaties samengebracht worden en dat voor iedereen toegankelijk is.

Zo’n platform zal helpen om de waterkwaliteit te verbeteren, legt Schmitz uit, want de juiste informatie en daardoor inzichten zitten op dit moment nog niet in één systeem. Hij wijst op de Kaderrichtlijn Water (KRW), waaraan in 2027 voldaan moet zijn. “We weten van bepaalde stoffen pas tegen het eind van het volgende jaar hoeveel ervan in een bepaald jaar in het water heeft gezeten. Het moet allemaal geverifieerd worden. Met zo’n platform gaat dat geautomatiseerd en heb je alle informatie bijna realtime.”

Award voor het platform
De SMWK won eerder dit jaar een prijs van €10.000 om dit project te kunnen ontwikkelen en realiseren. Dat was de ‘Toekomstmaker van het Jaar’ award op het Weconomics Congres 2025 in april op de High Tech Campus in Eindhoven.

De SMWK-partners waren op 31 oktober op dezelfde locatie om dit project verder uit te werken, vertelt Schmitz, die hier ook bij aanwezig was. Vragen die daarbij aan bod kwamen, waren: wat is het exacte doel van dit platform, hoe kunnen we dit organiseren en welke stappen moeten we nemen? Wat komt erbij kijken, waar moet je aan denken en wat moet je vooral niet doen?

De partners bespraken ook bij welke (externe) partij het platform ondergebracht moet worden. Bijvoorbeeld bij een overheidsorganisatie die ook de normen voor de waterkwaliteit gelijk maakt en in de gaten gaat houden.

Buitenland
Het stroomgebied van de Maas omvat ook delen van België, Frankrijk, Duitsland en Luxemburg. Ook daar worden weer andere systemen gebruikt. In Vlaanderen bestaat echter al een platform, vertelt Schmitz, dat als voorbeeld kan dienen voor Nederland. Deze is echter niet realtime. “Hier staat wel mooi alles bij elkaar en is voor de burger zichtbaar. Ik hoop dat zoiets op relatief korte termijn mogelijk kan zijn. Dit moet niet nog vijf jaar of langer duren.”

Goede ideeën en voorbeelden zijn in deze fase welkom. Wil je meedenken met de SMWK over dit dataplatform? Neem dan contact op met Yasmine: haar gegevens vind je hier.

Interview: Thessa Lageman, Tekstbureau Onder Woorden.